Groene woestijnen

Konikspaarden in de Oostvaardersplassen

Het tragisch dieptepunt in de Nederlandse politiek van de laatste jaren is voor mij het niet doorgaan van het Oostvaarderswold, de beoogde robuuste verbindingszone tussen de prachtige Oostvaardersplassen en de Veluwe. Met pijn in het hart heb ik toegezien dat het plan getorpedeerd is door nota bene een CDA staatssecretaris. Juist de Oostvaardersplassen heeft door haar unieke karakter een boost gegeven aan de natuur in Nederland. Vogelsoorten die uit Nederland geheel of bijna verdwenen waren, zijn teruggekeerd: grote en kleine zilverreiger, visarend, zeearend, roerdomp. En dat kon alleen doordat de natuur zijn eigen gang mocht gaan. De film De Nieuwe Wildernis geeft een prachtig beeld hoe krachtig de natuur is als de mens zijn handen er van af houdt.

Er zijn natuurgebieden in Nederland waar het heel goed gaat. Helaas gaat het slecht met de biodiversiteit in de landbouwgebieden. De veldleeuwerik in 1960 een zeer algemene vogel in weidegebieden is gedecimeerd. Het kleine aantal dat overgebleven is, broedt bijna alleen nog in natuurgebieden. De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur heeft vorig jarig aangegeven dat het beleid met agrarisch natuurbeheer ondanks alle subsidies een fiasco is. Het ziet er naar uit dat de natuurgebieden steeds meer eilandjes worden tussen groene woestijnen. In zijn boek Expeditie Wildernis beschrijft Bram van Klundert hoe er in het Drentse veengebied een abrupte overgang is van natuur- en landbouwgebied: opeens ontbreken de vogels.

Vanouds gingen stedelingen naar het platteland om van de natuur en rust genieten. De boer stond dicht bij de natuur. De grote druk van onze samenleving op de agrarische sector om hoge opbrengsten en lage prijzen te krijgen, heeft geleid tot schaalvergroting en monoculturen. We hebben met zijn allen er voor gezorgd dat voor de boer elk stukje grond peperduur is en efficiënt gebruikt moet worden. Een randje akker met wilde planten dat kan alleen met flinke subsidie. De boer is productieleider geworden. Als ik agrariërs hoor praten op vergaderingen dan krijg ik de indruk dat ze nu mijlenver van de natuur af staan. Ze begrijpen niets van het natuurbeheer in de Oostvaardersplassen. Waarom laat je kadavers liggen? Waarom roei je die ganzen niet uit? Waarom voeder je de grazers niet in de winter? Ik ben bang dat als dit sentiment de overhand krijgt, het gebied verandert in een hertenkamp zonder ecologische waarde.

Als CDA-er heb ik het graag over rentmeesterschap, want dat heeft meer inhoud dan duurzaamheid. De verleiding is om bij duurzaamheid het alleen over energie en grondstoffen te hebben: een economisch invulling. Als je het over rentmeesterschap hebt dan ben je bezorgd over het uitsterven van de tijger, olifant en neushoorn. Maar ook ben je bezorgd over het weer verdwijnen van zeearend, blauwborst, roerdomp, zilverreiger in Nederland en het niet terugkeren van de otter wanneer natuurgebieden als de Oostvaardersplassen omgezet worden tot park. En ben je bezorgd over het verdwijnen van weidevogels uit de landbouwgebieden. Er is nog hoop, ook voor de ‘groene woestijnen’. Er zijn nog altijd mensen met positieve ideeën, zoals professor Geert de Snoo, zie ‘Landbouw niet als fabriek zien

Foto: Konikspaarden in de Oostvaardersplassen (©Johanvanderkroef)

 

 

 


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *